Prikkelarme Feestdagen?

December, een tijd van gezellig samen zijn, cadeautjes, Kerst, lichtjes, muziek en alles wat sociaal is. Leuk, joh. December is voor ons toch altijd wel een van de meest vermoeiende maanden, omdat er vaak zoveel van je verwacht wordt wat gewoonweg heel veel energie kost. 

En dit jaar hebben we eens besloten om het wat prikkelarmer proberen te doen. Dit jaar hebben geen gelovers meer in huis die de Goedheiligman als de glorieuze gever van cadeautjes ziet, maar weten ze allemaal dat papa en mama de cadeautjes regelen. De jongste is nog zo klein, daar zitten we nog over te dubben of we het Grote Geheim in stand gaan houden, of toch al vanaf het begin gaan vertellen dat het een toneelstuk is. Zeker nu met al die Pieten die niet meer zwart zijn en ik eigenlijk vind dat het hele feest een politiek spel geworden is, waar ik niet zo’n zin meer in heb. Maar dat is een heel ander verhaal.

En alleen al dat stukje, dat niet in stand hoeven houden van alle geheimen. Van het per se het Sinterklaasjournaal moeten zien of de Rommelpiet thuis laten komen, heeft al een groot stuk rust hier gebracht. Geen gespannen kinderen voor wat er nu weer gaat gebeuren en voor ons geen gevogel wat ze dit jaar nu weer willen hebben waar wij geen credits voor krijgen zodra ze de leuke cadeau’s uitpakken. De oudste heeft zelfs via de grote bolle blauwe man zijn verlanglijstje doorgestuurd. Ideaal! 

Het enige waar ik me een tikkie schuldig aan voel, is de grote stapel met kerstkaarten die nog steeds op ons bureau liggen. Ik heb me er nog niet aan toe kunnen zetten om er een goede plek voor te vinden zonder dat het meteen als een extra grote prikkel in de huiskamer ervaren wordt. Volgend jaar verzin ik er vast wel iets op, denk ik. Maar desalniettemin geeft het wel rust hier. Als ik dan foto’s voorbij zie komen van huizen gekleed in kerststijl, kerstbomen en alles wat erbij hoort, vind ik dat er echt wel gezellig uit zien. Maar voor ons thuis? Ik weet het nog niet wat ik ervan vind dat we het dit jaar niet aangekleed hebben. Ik heb echt wel een kerstboom in een doos in de berging staan met vele lagen ducttape erover, maar we hebben nog een kitten in huis die geheid alle ballen uit de boom gaat tikken waar wij constant achteraan kunnen gaan rennen. 

“Dat is toch gezellig?”

Ja, tuurlijk. Maar voor ons toch wel een extra factor die niet per se rust in ons leven brengt. Alles kost ons al extra energie en nu met alle Sintvieringen die we gehad hebben en Kerstvieringen die ritmes omver gooien, moeten we juist kijken daar waar we energie kunnen besparen. Immers, we moeten nog steeds blijven functioneren. Niet waar? 

Toet toet

Het is nu anderhalve maand geleden dat ik mijn rijbewijs heb gehaald. Mijn rijbewijs! En dat hele traject ging niet zonder slag of stoot. Onder andere met een gezondheidsverklaring die meer werk nodig bleek te hebben, omdat ik autisme ben. Daar moest ik een hooguit 10 minuten durend gesprek voeren met een psycholoog waar je zelf nog de kosten voor mag dokken. En daarbovenop een rijtest om te kijken of je wel rijgeschikt bent.

Ik zal je zeggen, dat voelt alsof je echt minderwaardig geacht wordt, omdat je een diagnose hebt. De ene autist is de andere niet. 

Nu heb ik in de wandelgangen al wel begrepen dat die rijtest afgeschaft gaat worden voor mensen met autisme, maar ja, daar had ik nu natuurlijk weinig aan. 

En nu heb ik een auto.

En geen klein, schattig, makkelijk in te parkeren Fiat Pandaatje. 
Nee.
Ik heb een container. 

Ik ben gezegend met een prachtig gezin van vier kids. En als je dan gaat tellen... Papa, mama en de vier kids... Dan ga je het niet redden met een gewone auto, hè? 
Dus ik ben gezegend met het moeten gaan leren inparkeren met een grote auto in een drukke stad. Echt fantastisch.

Het autorijden zelf vind ik niet zo'n probleem. Het was me tijdens de lessen al vrij snel duidelijk dat het hele autorijd gebeuren een complete sociale gebeurtenis is. Je moet rekening houden met andere automobilisten. Inschatten hoe iemand voor, naast, achter je gaat rijden en niet te vergeten, overal je snelheid op de situatie aanpassen. Om maar niet te spreken van je auto leren kennen wanneer je net ermee begint te rijden!

Ik denk dat je wel een aardige lijn door kunt trekken dat ik het stukje omgeving waarnemen wat lastiger vond dan de gemiddelde neurotypische persoon. Want sociale situaties en autisme... Tsja. Het kost me wat meer tijd om de nuances erin te leren, maar ook dat lukt uiteindelijk allemaal wel.

Nee, waar ik het meest over in zit, is het parkeren.
Geen geintje.
Ik heb het ruimtelijk inzicht van een banaan. 

Ik ben als de dood dat ik tegen iemand anders zijn auto aan kom, want tijdens een van mijn examens ben ik juist op dat punt gezakt, terwijl ik toen in een eenvoudig Volkswagen Polootje zat. Nee, niet een dikke Opel Zafira zoals ik nu heb. Maar enfin, er is me verteld dat het met oefening allemaal goed gaat komen, dus daar houd ik me maar aan vast.

Wat een mega verandering is het om een auto in je leven te hebben! Ik heb altijd gerekend in reistijden met het OV. Hoelang met de bus, de trein, de tram.
En nu is het; ik stap in mijn auto en zet mijn navigatie aan. Of niet eens als ik de route ken. En mijn auto is zo groot; het maakt niet uit hoeveel man ik extra erin meesleep. 

En het klopt nog niet helemaal in mijn hoofd dat we echt een auto hebben nu. Voor veel mensen is dit niet meer dan normaal, maar ik heb zoveel later pas mijn rijbewijs gehaald, dat mijn leven dat niet gewend is. 
Toen ik hem kocht, kon hij niet direct bij ons voor de deur staan ivm een parkeervergunning. Dus in de tussentijd heeft hij bij mijn schoonouders gebivakkeerd, wat superfijn is. Maar dan is het nog een beetje een ver van je bed show.
Nu hij (of zij eigenlijk; we hebben haar omgedoopt tot Truus), voor de deur staat voel ik me er heel dubbel onder. Het ene moment super happy dat ik haar eindelijk heb. Het andere moment benauwd dat ik die verantwoordelijkheid heb. 

Maar als zoveel andere mensen het kunnen, dan moet ik het ook kunnen.
En toch iedere keer dat ik die auto nu instap, vind ik het heel erg spannend. Zit ik er eenmaal in en zijn we gaan rijden, dan vind ik het echt wel leuk. 

Bekende Autist (?) (!)

Oef, ik schrok toch wel weer even van wanneer de laatste keer is geweest dat ik wat geschreven heb, haha. Met ons drukke leven heb ik niet altijd de tijd meer om even rustig te kunnen zitten om wat schrijven of ik maak er niet tijd voor en dat is eigenlijk wel zonde, want ik vind het wel leuk om mijn gedachten op papier, nou ja, in dit geval op een beeldscherm, te zetten. 

Het was vast niet te missen via mijn social media dat ik een klein tripje in de media gemaakt heb! Ik stond in de Vriendin met een supertof artikel over ons gezin met autisme, en dat is hier te lezen! De professionele fotoshoot was ook gaaf om mee te maken. Sommige foto's voelden wat onnatuurlijk om te maken, maar het was wel echt leuk om te doen. Vraag een autist om in een sociaal gewenste positie te gaan zitten. Euh... Maar! Het is uiteindelijk gelukt en ik vind de foto's wel echt mooi geworden! Maar wat ik het mooiste vind aan het hele artikel is dat ik heb kunnen laten zien hoe trots ik op ons gezin ben en dat het gewoon goed werkt voor ons. Ja, we hebben onze strubbelingen, maar welk gezin heeft dat nou niet? Dat sommige dingen nou net even anders werken dan bij anderen, tsja, wat maakt dat nou uit? 

Ik las recentelijk een artikel die het had over het feit dat we autisme niet een stoornis moeten noemen, maar een neurodiversiteit. En daar ben ik het volledig mee eens. Een stoornis zou aanduiden dat er iets mis met ons is, maar dat is het helemaal niet. We zijn gewoon anders aangelegd! Ik vergelijk het wel eens met een netwerk waar computers in staan die op Windows of op Apple draaien. Ze werken allebei anders, maar uiteindelijk werken ze allemaal. 

Daarom vond ik het ook zo mooi om te zien hoe het programma Ik Durf Het Bijna Niet Te Vragen van de BNNVARA de aflevering zo goed neergezet had. Heb je de aflevering nog niet gezien? Dan is die hier te bekijken! Ik heb veelal de opmerking gehoord dat het veel te kort duurde, haha. Toegegeven, er had nog zoveel meer verteld kunnen worden, maar dit alleen al is een goede stap in de richting dat autisten ook gewoon gelijkwaardig benaderd kunnen worden. We zijn geen robots, we reageren gewoon anders dan dat je zou verwachten. Terwijl we eigenlijk heel voorspelbaar zijn. Als ik spreek voor mezelf, dan ben ik juist heel eerlijk. Ik ben open. Ik ben superloyaal. Ik heb geen geheime agenda's. Ik voel me al schuldig als ik een dag vrij genomen heb van mijn werk! Ik kan slecht tegen onrecht en ik ben altijd geneigd het goede in mensen te zien, soms tot op het naïeve af. Schade en schande maken mij wel wijzer, maar ik leer er ook weer van. Ik ben geen doorsnee persoon en het leren kennen van een doorsnee persoon is voor ons vaak net zo verwarrend als dat het andersom is en dat vergeten mensen vaak. Zoals ik al zei in het programma; Ik zie ons niet als een last.

Door mijn autisme heb ik veel goede kanten, maar daardoor heb ik ook moeten leren mijn grenzen te bewaken en rust te pakken daar waar ik het nodig heb. Structuur aanbrengen in situaties die onoverzichtelijk zijn. Voorkomen dat ik een meltdown krijg en dat gaat heel vaak goed ... en soms niet. Maar een doorsnee mens moet ook goed voor zichzelf zorgen, dus waar zit dat daadwerkelijke verschil?

Nadat ik in de Vriendin gestaan had en nadat mijn wederhelft en ik in het programma zijn geweest, heb ik veel gehoord dat mensen het zo knap vonden wat wij gedaan hebben. Zo knap dat wij dat gedurfd hebben. En weet je? Ik vind het helemaal niet knap van mijzelf. Mensen die mij een beetje kennen, weten dat ik heel open ben over van alles. Ask me anything. Ik heb geen geheimen, ik ben een open boek. En dat maakte dit interview zowel op papier als op tv juist superleuk voor mij. Ik vertel graag hoe wij dingen ervaren. Wij zijn wie we zijn en je krijgt geen mooier geschilderde versie van ons. Dit zijn wij, gewoon puur wie we zijn en we hebben niks te verbergen. En als het optreden op tv en het artikel ervoor zorgt dat er toch weer een beetje meer begrip in de wereld komt voor mensen met autisme, wie ben ik dan om nee te zeggen om daaraan mee te helpen? 

Ik ben dankbaar dat wij de kans gekregen hebben om onszelf te kunnen laten zien. Om dat stukje mooiheid van ons te delen met de wereld. Want we zijn mooi, we zijn echt wel leuk, maar we zijn niet standaard. En standaard is ook maar saai, weet je? 

Tijdens de opnames vertelde ik nog tegen degene die ons interviewde dat ik helemaal geen doorsnee vrouw zou willen zijn. Ik zou niet standaard willen zijn. Ik houd niet van shoppen. Ik houd niet van Boer Zoekt Vrouw en alles wat typisch vrouw is. Maar is dat omdat ik autisme heb of gewoon mijn eigen persoon ben? De scheidslijn is dun en als het de wereld gewoon mooier maakt als een ieder zijn eigen persoon kan zijn, dan is dat toch goed? 

Mensen met autisme komen in verschillende soorten en vormen en maten. Mijn wederhelft ervaart zijn diagnose weer anders dan ik. Hij vindt het fantastisch om nieuwe games te kopen, terwijl ik daar heel huiverig voor ben en liever uren spendeer in eenzelfde game dan dat ik twintig andere games heb om uit te kiezen. We zijn niet allemaal hetzelfde. Als je één persoon met autisme ontmoet hebt, dan heb je ze niet meteen allemaal ontmoet.
Maar datzelfde geldt ook voor "standaard" mensen. Als je één standaard persoon ontmoet hebt, dan heb je ze ook niet meteen allemaal ontmoet. 

We zijn niet over één kam te scheren en ik daag je uit om voorbij dat label te kijken. Gewoon naar de persoon zelf. Het label is puur het begrip van hoe iemand zou kunnen werken, maar niet wie die persoon daadwerkelijk is.

Ik ben gewoon Anne. Niet Anne de Autist, niet Anne de Bekende Autist. Dat bekt overigens niet lekker.

Nee, gewoon Anne.