Prikkelarme Feestdagen?

December, een tijd van gezellig samen zijn, cadeautjes, Kerst, lichtjes, muziek en alles wat sociaal is. Leuk, joh. December is voor ons toch altijd wel een van de meest vermoeiende maanden, omdat er vaak zoveel van je verwacht wordt wat gewoonweg heel veel energie kost. 

En dit jaar hebben we eens besloten om het wat prikkelarmer proberen te doen. Dit jaar hebben geen gelovers meer in huis die de Goedheiligman als de glorieuze gever van cadeautjes ziet, maar weten ze allemaal dat papa en mama de cadeautjes regelen. De jongste is nog zo klein, daar zitten we nog over te dubben of we het Grote Geheim in stand gaan houden, of toch al vanaf het begin gaan vertellen dat het een toneelstuk is. Zeker nu met al die Pieten die niet meer zwart zijn en ik eigenlijk vind dat het hele feest een politiek spel geworden is, waar ik niet zo’n zin meer in heb. Maar dat is een heel ander verhaal.

En alleen al dat stukje, dat niet in stand hoeven houden van alle geheimen. Van het per se het Sinterklaasjournaal moeten zien of de Rommelpiet thuis laten komen, heeft al een groot stuk rust hier gebracht. Geen gespannen kinderen voor wat er nu weer gaat gebeuren en voor ons geen gevogel wat ze dit jaar nu weer willen hebben waar wij geen credits voor krijgen zodra ze de leuke cadeau’s uitpakken. De oudste heeft zelfs via de grote bolle blauwe man zijn verlanglijstje doorgestuurd. Ideaal! 

Het enige waar ik me een tikkie schuldig aan voel, is de grote stapel met kerstkaarten die nog steeds op ons bureau liggen. Ik heb me er nog niet aan toe kunnen zetten om er een goede plek voor te vinden zonder dat het meteen als een extra grote prikkel in de huiskamer ervaren wordt. Volgend jaar verzin ik er vast wel iets op, denk ik. Maar desalniettemin geeft het wel rust hier. Als ik dan foto’s voorbij zie komen van huizen gekleed in kerststijl, kerstbomen en alles wat erbij hoort, vind ik dat er echt wel gezellig uit zien. Maar voor ons thuis? Ik weet het nog niet wat ik ervan vind dat we het dit jaar niet aangekleed hebben. Ik heb echt wel een kerstboom in een doos in de berging staan met vele lagen ducttape erover, maar we hebben nog een kitten in huis die geheid alle ballen uit de boom gaat tikken waar wij constant achteraan kunnen gaan rennen. 

“Dat is toch gezellig?”

Ja, tuurlijk. Maar voor ons toch wel een extra factor die niet per se rust in ons leven brengt. Alles kost ons al extra energie en nu met alle Sintvieringen die we gehad hebben en Kerstvieringen die ritmes omver gooien, moeten we juist kijken daar waar we energie kunnen besparen. Immers, we moeten nog steeds blijven functioneren. Niet waar? 

Toet toet

Het is nu anderhalve maand geleden dat ik mijn rijbewijs heb gehaald. Mijn rijbewijs! En dat hele traject ging niet zonder slag of stoot. Onder andere met een gezondheidsverklaring die meer werk nodig bleek te hebben, omdat ik autisme ben. Daar moest ik een hooguit 10 minuten durend gesprek voeren met een psycholoog waar je zelf nog de kosten voor mag dokken. En daarbovenop een rijtest om te kijken of je wel rijgeschikt bent.

Ik zal je zeggen, dat voelt alsof je echt minderwaardig geacht wordt, omdat je een diagnose hebt. De ene autist is de andere niet. 

Nu heb ik in de wandelgangen al wel begrepen dat die rijtest afgeschaft gaat worden voor mensen met autisme, maar ja, daar had ik nu natuurlijk weinig aan. 

En nu heb ik een auto.

En geen klein, schattig, makkelijk in te parkeren Fiat Pandaatje. 
Nee.
Ik heb een container. 

Ik ben gezegend met een prachtig gezin van vier kids. En als je dan gaat tellen... Papa, mama en de vier kids... Dan ga je het niet redden met een gewone auto, hè? 
Dus ik ben gezegend met het moeten gaan leren inparkeren met een grote auto in een drukke stad. Echt fantastisch.

Het autorijden zelf vind ik niet zo'n probleem. Het was me tijdens de lessen al vrij snel duidelijk dat het hele autorijd gebeuren een complete sociale gebeurtenis is. Je moet rekening houden met andere automobilisten. Inschatten hoe iemand voor, naast, achter je gaat rijden en niet te vergeten, overal je snelheid op de situatie aanpassen. Om maar niet te spreken van je auto leren kennen wanneer je net ermee begint te rijden!

Ik denk dat je wel een aardige lijn door kunt trekken dat ik het stukje omgeving waarnemen wat lastiger vond dan de gemiddelde neurotypische persoon. Want sociale situaties en autisme... Tsja. Het kost me wat meer tijd om de nuances erin te leren, maar ook dat lukt uiteindelijk allemaal wel.

Nee, waar ik het meest over in zit, is het parkeren.
Geen geintje.
Ik heb het ruimtelijk inzicht van een banaan. 

Ik ben als de dood dat ik tegen iemand anders zijn auto aan kom, want tijdens een van mijn examens ben ik juist op dat punt gezakt, terwijl ik toen in een eenvoudig Volkswagen Polootje zat. Nee, niet een dikke Opel Zafira zoals ik nu heb. Maar enfin, er is me verteld dat het met oefening allemaal goed gaat komen, dus daar houd ik me maar aan vast.

Wat een mega verandering is het om een auto in je leven te hebben! Ik heb altijd gerekend in reistijden met het OV. Hoelang met de bus, de trein, de tram.
En nu is het; ik stap in mijn auto en zet mijn navigatie aan. Of niet eens als ik de route ken. En mijn auto is zo groot; het maakt niet uit hoeveel man ik extra erin meesleep. 

En het klopt nog niet helemaal in mijn hoofd dat we echt een auto hebben nu. Voor veel mensen is dit niet meer dan normaal, maar ik heb zoveel later pas mijn rijbewijs gehaald, dat mijn leven dat niet gewend is. 
Toen ik hem kocht, kon hij niet direct bij ons voor de deur staan ivm een parkeervergunning. Dus in de tussentijd heeft hij bij mijn schoonouders gebivakkeerd, wat superfijn is. Maar dan is het nog een beetje een ver van je bed show.
Nu hij (of zij eigenlijk; we hebben haar omgedoopt tot Truus), voor de deur staat voel ik me er heel dubbel onder. Het ene moment super happy dat ik haar eindelijk heb. Het andere moment benauwd dat ik die verantwoordelijkheid heb. 

Maar als zoveel andere mensen het kunnen, dan moet ik het ook kunnen.
En toch iedere keer dat ik die auto nu instap, vind ik het heel erg spannend. Zit ik er eenmaal in en zijn we gaan rijden, dan vind ik het echt wel leuk. 

Bekende Autist (?) (!)

Oef, ik schrok toch wel weer even van wanneer de laatste keer is geweest dat ik wat geschreven heb, haha. Met ons drukke leven heb ik niet altijd de tijd meer om even rustig te kunnen zitten om wat schrijven of ik maak er niet tijd voor en dat is eigenlijk wel zonde, want ik vind het wel leuk om mijn gedachten op papier, nou ja, in dit geval op een beeldscherm, te zetten. 

Het was vast niet te missen via mijn social media dat ik een klein tripje in de media gemaakt heb! Ik stond in de Vriendin met een supertof artikel over ons gezin met autisme, en dat is hier te lezen! De professionele fotoshoot was ook gaaf om mee te maken. Sommige foto's voelden wat onnatuurlijk om te maken, maar het was wel echt leuk om te doen. Vraag een autist om in een sociaal gewenste positie te gaan zitten. Euh... Maar! Het is uiteindelijk gelukt en ik vind de foto's wel echt mooi geworden! Maar wat ik het mooiste vind aan het hele artikel is dat ik heb kunnen laten zien hoe trots ik op ons gezin ben en dat het gewoon goed werkt voor ons. Ja, we hebben onze strubbelingen, maar welk gezin heeft dat nou niet? Dat sommige dingen nou net even anders werken dan bij anderen, tsja, wat maakt dat nou uit? 

Ik las recentelijk een artikel die het had over het feit dat we autisme niet een stoornis moeten noemen, maar een neurodiversiteit. En daar ben ik het volledig mee eens. Een stoornis zou aanduiden dat er iets mis met ons is, maar dat is het helemaal niet. We zijn gewoon anders aangelegd! Ik vergelijk het wel eens met een netwerk waar computers in staan die op Windows of op Apple draaien. Ze werken allebei anders, maar uiteindelijk werken ze allemaal. 

Daarom vond ik het ook zo mooi om te zien hoe het programma Ik Durf Het Bijna Niet Te Vragen van de BNNVARA de aflevering zo goed neergezet had. Heb je de aflevering nog niet gezien? Dan is die hier te bekijken! Ik heb veelal de opmerking gehoord dat het veel te kort duurde, haha. Toegegeven, er had nog zoveel meer verteld kunnen worden, maar dit alleen al is een goede stap in de richting dat autisten ook gewoon gelijkwaardig benaderd kunnen worden. We zijn geen robots, we reageren gewoon anders dan dat je zou verwachten. Terwijl we eigenlijk heel voorspelbaar zijn. Als ik spreek voor mezelf, dan ben ik juist heel eerlijk. Ik ben open. Ik ben superloyaal. Ik heb geen geheime agenda's. Ik voel me al schuldig als ik een dag vrij genomen heb van mijn werk! Ik kan slecht tegen onrecht en ik ben altijd geneigd het goede in mensen te zien, soms tot op het naïeve af. Schade en schande maken mij wel wijzer, maar ik leer er ook weer van. Ik ben geen doorsnee persoon en het leren kennen van een doorsnee persoon is voor ons vaak net zo verwarrend als dat het andersom is en dat vergeten mensen vaak. Zoals ik al zei in het programma; Ik zie ons niet als een last.

Door mijn autisme heb ik veel goede kanten, maar daardoor heb ik ook moeten leren mijn grenzen te bewaken en rust te pakken daar waar ik het nodig heb. Structuur aanbrengen in situaties die onoverzichtelijk zijn. Voorkomen dat ik een meltdown krijg en dat gaat heel vaak goed ... en soms niet. Maar een doorsnee mens moet ook goed voor zichzelf zorgen, dus waar zit dat daadwerkelijke verschil?

Nadat ik in de Vriendin gestaan had en nadat mijn wederhelft en ik in het programma zijn geweest, heb ik veel gehoord dat mensen het zo knap vonden wat wij gedaan hebben. Zo knap dat wij dat gedurfd hebben. En weet je? Ik vind het helemaal niet knap van mijzelf. Mensen die mij een beetje kennen, weten dat ik heel open ben over van alles. Ask me anything. Ik heb geen geheimen, ik ben een open boek. En dat maakte dit interview zowel op papier als op tv juist superleuk voor mij. Ik vertel graag hoe wij dingen ervaren. Wij zijn wie we zijn en je krijgt geen mooier geschilderde versie van ons. Dit zijn wij, gewoon puur wie we zijn en we hebben niks te verbergen. En als het optreden op tv en het artikel ervoor zorgt dat er toch weer een beetje meer begrip in de wereld komt voor mensen met autisme, wie ben ik dan om nee te zeggen om daaraan mee te helpen? 

Ik ben dankbaar dat wij de kans gekregen hebben om onszelf te kunnen laten zien. Om dat stukje mooiheid van ons te delen met de wereld. Want we zijn mooi, we zijn echt wel leuk, maar we zijn niet standaard. En standaard is ook maar saai, weet je? 

Tijdens de opnames vertelde ik nog tegen degene die ons interviewde dat ik helemaal geen doorsnee vrouw zou willen zijn. Ik zou niet standaard willen zijn. Ik houd niet van shoppen. Ik houd niet van Boer Zoekt Vrouw en alles wat typisch vrouw is. Maar is dat omdat ik autisme heb of gewoon mijn eigen persoon ben? De scheidslijn is dun en als het de wereld gewoon mooier maakt als een ieder zijn eigen persoon kan zijn, dan is dat toch goed? 

Mensen met autisme komen in verschillende soorten en vormen en maten. Mijn wederhelft ervaart zijn diagnose weer anders dan ik. Hij vindt het fantastisch om nieuwe games te kopen, terwijl ik daar heel huiverig voor ben en liever uren spendeer in eenzelfde game dan dat ik twintig andere games heb om uit te kiezen. We zijn niet allemaal hetzelfde. Als je één persoon met autisme ontmoet hebt, dan heb je ze niet meteen allemaal ontmoet.
Maar datzelfde geldt ook voor "standaard" mensen. Als je één standaard persoon ontmoet hebt, dan heb je ze ook niet meteen allemaal ontmoet. 

We zijn niet over één kam te scheren en ik daag je uit om voorbij dat label te kijken. Gewoon naar de persoon zelf. Het label is puur het begrip van hoe iemand zou kunnen werken, maar niet wie die persoon daadwerkelijk is.

Ik ben gewoon Anne. Niet Anne de Autist, niet Anne de Bekende Autist. Dat bekt overigens niet lekker.

Nee, gewoon Anne. 

Zwangerschapsverlof in coronatijd

Yes! Het was eindelijk zo ver! Ik mocht voor het eerst (en hopelijk laatst) zwangerschapsverlof mee gaan maken! Met de andere kids heb ik dat niet bepaald gehad, want thuisblijfmoeder en andere omstandigheden, maar nu zou ik het toch eindelijk mee gaan maken. Lekker me-tijd voor mezelf, laatste dingetjes kunnen doen voor de baby komt. Heerlijk. Lekker even rust alleen.

Not.

De zwangerschap beleven tijdens corona was natuurlijk al heel anders. Geen broers of zus die mee mochten tijdens controles of echo's. Overal mondkapjes gebruiken. Het was zelfs al spannend of mijn partner mee mocht. Wij hadden destijds net geluk dat hij mee mocht met de eerste echo. De week ervoor waren toen net de maatregelen daarvoor versoepeld. Maar het hele corona gebeuren brengt toch veel zorgen met zich mee. Ergens was ik bang dat ik moest gaan bevallen met zo'n benauwend mondkapje op. Dus het sprak voor zich dat ik letterlijk de maatregelen opvolgde. Ik waste echt mijn handen stuk, zoals Rutte dat zei.

Helaas begonnen we al voor mijn verlof met een ellendige periode. Mijn man en ik kregen toch allebei corona. Ik was toen 27 weken zwanger en ik kreeg het zwaar te pakken. Hij had het opgelopen op zijn werk en meegenomen mee naar huis. Ik heb bijna drie weken alleen maar platgelegen op de bank, hondsberoerd en de week erna nog aan het kwakkelen met klachten. Naar het schijnt lopen zwangeren het toch vaak zwaarder op, omdat het immuunsysteem aardig al wat te verduren heeft tijdens de zwangerschap. Echt top. 

En ondertussen staat de rest van je leven stil. Geen controles bij de verloskundige, helemaal niks. En ondertussen maak je je toch zorgen of de corona geen invloed heeft op de kleine. Dus toen de gynaecoloog vlak voor de bevalling vroeg of we bloed en dergelijke wilden afstaan voor onderzoek naar corona tijdens de zwangerschap, hebben we volmondig ja gezegd. Alles om de wetenschap daarin maar te helpen.

Na vier weken stond ik eindelijk weer op de werkvloer, maar helaas voor maar drie uurtjes per dag, want meer trok ik gewoon echt niet. Eenmaal thuis verdween ik meteen mijn bed in om te slapen tot aan het avondeten. Zo heb ik de laatste weken voor mijn verlof gespendeerd. Even werken, slapen en naar de bekkenfysio én de gewone fysio voor revalidatie na corona. Eten koken voor mijn gezin heb ik echt wekenlang niet meer gekund. We hadden "geluk" dat mijn partner het minder zwaar kreeg dan ik, maar ook hij heeft nu maanden na dato nog steeds last van de restklachten. 

En toen ging mijn verlof in. Ik was doodop van de aanslag die corona op mij gedaan had. Nesteldrang heb ik gewoon niet aan toe kúnnen geven, omdat ik wist dat ik dan de volgende dag hartstikke beroerd zou zijn. Per dag heb ik steeds een klein klusje gedaan en verder vooral veel gerust, mijn oefeningen gedaan en de tijd volgemaakt tot ik zou gaan bevallen. Lekker ontspannen op de bank met een boek heb ik dan weer niet kunnen doen. Lezen deed voor een lange tijd nog teveel zeer aan mijn ogen. Ook dat deed corona met me. En degenen die mij kennen, weten dat ik echt een boekenverslinder ben. 

Maar was dit in alle rust alleen? Ha, nee, hoor... Hallo lockdown nummer twee. We waren bijna een soort militaire basis hier geworden. Ieder kind op zijn eigen plek. G. op zijn slaapkamer, K. in de keuken en L. in de woonkamer, allemaal online les. Dus ondertussen moesten wij nog als een soort sergeanten in de gaten houden dat iedereen gewoon goed werkte. Lunchtijd was ook verspreid voor iedereen, want niemand had pauze tegelijk. Gezellig. 

Oké, ik keek ernaar uit dat de lockdown zou eindigen en dat ik toch een beetje welverdiende me-time kon krijgen. De lockdown met de scholen eindigde na mijn bevalling. Het kwam mooi uit dat ik in de kerstvakantie beviel, dus we hebben met ons gezin goed aan het nieuwe ritme met een baby kunnen wennen. Het jammere was wel dat we door de maatregelen echt heel weinig kraamvisite hebben kunnen ontvangen. Het voordeel was wel dat we daardoor in de kraamweek wel lekker rustig aan hebben kunnen doen, in plaats van "we moeten nu badje gaan doen voordat de visite komt." Visite was immers pas mogelijk nadat de kraamzorg weg was. 

En nu de kids grotendeels weer normaal naar school zijn, zou je zeggen dat ik dan eindelijk een beetje me-tijd kon krijgen. Maar helaas. We hebben dagen gehad dat een kind thuis was, omdat de juf ziek was, al dan niet met corona. De oudste is nog lang thuis geweest, want middelbare school. Die gaat nu halve dagen naar school, wat ook niet heel chill is. In mijn hele verlof heb ik dus geen dag gehad dat ik helemaal alleen thuis was, al dan niet met baby. En ja, daarin vond ik mezelf best wel even zielig. De verwachtingen die ik had van mijn verlof zijn gewoon allemaal in rook opgegaan. 

De hele coronatijd is sowieso voor ons autisten al vrij lastig geweest. Aan de ene kant vinden we dat minder sociaal moeten doen wel echt heerlijk. We zijn echt wel huismussen, maar aan de andere kant zijn we ook de regelmaat en duidelijkheid van het leven zoals het was volledig kwijt. Het is iedere keer maar weer afwachten met zo'n persconferentie wat er nu weer gaat veranderen. En autisten en veranderingen gaan zo ontzettend goed samen. 

Niet. 

Maar hey, we hebben ons er wel keer op keer doorheen getrokken. Ieder kind heeft ook zo zijn strubbelingen gehad om aan dat thuisonderwijs te wennen. L. zat in het begin vrij snel te huilen als iets anders liep dan ze dacht. Ze raapte zichzelf wel snel bij elkaar, maar makkelijk vond ze het niet.

Ik mag over een week weer aan het werk. En daar waar ik in een normale situatie waarschijnlijk gedacht zou hebben van 'hè, jammer, maar so be it', heb ik nu zoiets van 'eindelijk'. Ik mis het menselijk contact. Mijn werk is heel sociaal en dat hele dagen thuis zitten is echt niet mijn stijl. Ik kan heel slecht stilzitten en maak me veel liever nuttig. Ik ben dol op ons kleine meisje en ik ga haar ook echt wel missen, maar het lijkt erop dat ik mijn me-time straks op mijn werk ga krijgen. Ik heb ons kleine meisje kunnen showen op mijn werk en toen merkte ik al dat mijn handen begonnen te jeuken en moest ik me inhouden om niet daadwerkelijk werk te gaan doen. Ook al had ik de kleine meid in de draagdoek bij me en was dat niet zo superhandig om te doen. Ik vind mijn werk echt superleuk, heb je het gemerkt?

Inmiddels ben ik gelukkig grotendeels hersteld van corona. Het feit dat ik bevallen ben, zal daar een hoop aan meegeholpen hebben. Gelukkig heb ik daar nu door het vele thuis zijn wel alle rust voor kunnen en moeten nemen. Ik merk er met vlagen nog wat van, afhankelijk wat ik per dag gedaan heb. Wat ik wel gewoon bizar blijf vinden dat corona zo'n aanslag op je lichaam kan doen. En ach, vermoeidheid hebben we nu sowieso wel met al die gebroken nachten, haha. 

Dus ja, mijn zwangerschapsverlof is compleet anders geweest dan ik me had voorgesteld. We hebben wel heel veel quality time gehad met het gezin wat ook wel heel erg fijn was. We zien er ook echt de positieve kanten wel van in, maar toch, dat kopje thee met een boek op de bank in stilte, had ook wel heel fijn geweest.

Afscheid van een maatje

"Pain and loss. They define us as much as happiness and love. Everything has it's time and everything ends." - Sarah Jane, Doctor Who.

Dit blijft toch een van mijn meest favoriete quotes uit een van mijn favoriete series. Het geeft precies weer wat het is om mens te zijn en hoe we dat ervaren. En dat maakt ook dat we menselijk zijn als er iets naars gebeurd.

Afgelopen zaterdagavond hebben wij onze lieve kater Quirky laten inslapen. Het lieve beestje was maar 6 jaar oud geworden. Zijn lichaam gaf het op door hartfalen, een genetisch defect. Vrijdagavond zat hij nog gezellig bij mij op mijn bureau met zijn oogjes naar mij te knijpen. "Vrouwtje, ik geef om jou." Ik wist nog niet dat je zo ziek zou worden binnen één dag, lieve vent. Je at al wel wat slechter afgelopen week, maar we dachten dat je weer eens kieskeurig was vanwege het voer. Ik had speciaal ander voer voor je gehaald waar je beter op reageerde. Wat lekkers extra waar je blij van werd. 

In de nacht van vrijdag op zaterdag begon je zoveel over te geven, we dachten dat je niet helemaal lekker was. Maar toen ik in de middag aan het einde van mijn werk een appje van je baasje kreeg, wist ik dat het mis was. Het gaat niet goed met Quirky. Je baasje is snel in de telefoon gaan hangen met de spoeddienst en al gauw zat hij met jou bij de dierenarts. Ik kreeg een foto onderweg naar huis doorgestuurd van jou in de zuurstofkamer. Je had het zo benauwd. Je keek niet blij, maar je zat nog parmantig in het hokje. De dierenarts zou foto's gaan maken terwijl je baasje naar huis kon zodat we konden eten en oppas konden geregeld. Na het eten zaten we samen terug in de auto bij mijn schoonvader om naar je toe te gaan.

De dierenarts riep ons erbij in een ander kamertje en ik wist dat het mis was. Je zou niet meer beter worden. Ik brak, huilde. Toen ik je weer zag in het hokje, lag je er zo slecht bij. Je ademde heel zwaar. En ik wist, dit was zo zwaar voor jou. Je genoot van de aandacht die we je nog konden geven. Je vond het zo fijn om geaaid te worden door ons. Je baasje nam je mee naar de speciale ruimte waar je rust kon gaan vinden. Je ging meteen op je favoriete plekje liggen, bij baasje op schoot. En je legde je erbij neer. We bleven je aaien tot het moment dat je gestopt bent met ademen. Huilen. 

Ik heb gemerkt in mijn leven dat ik me niet makkelijk hecht aan mensen. Ik mis mensen niet snel zoals ik al eerder in een blog vermeld heb. Maar de band die ik had met dit lieve beestje was zo sterk. Het feit dat het zo plotseling kwam, voelt alsof je in één keer een pleister eraf rukt. En dat doet verdraaid veel zeer. Quirky wist precies wanneer iemand ziek was of overprikkeld was. Hij kwam dan altijd bij je liggen. Hij was zachtaardig en vriendelijk en zo zo mooi en zacht. Echt een knuffelbeestje. Ik had hem al vanaf dat hij superklein was en aan was komen wandelen op een boerderij waar mijn zusje hem van mee nam. Hij was van hetzelfde jaar als mijn L. 

Ze hebben net gebeld van het crematorium en deze week wordt hij gecremeerd en verstrooid. We krijgen nog een pootafdrukje en plukje haar als aandenken aan hem. Ik ga nog een foto af laten drukken en in een lijstje plaatsen waar we allemaal wat bij schrijven wat we zo fijn vonden aan hem. Voor de kinderen is dit ook een klap. Van G had ik wel verwacht dat hij zou gaan huilen, maar zelfs K, degene die het meeste moeite heeft met emoties, zat te huilen. Voor iedereen was hij hier een stabiele, lieve factor. Zelfs terwijl ik dit zit te schrijven, zit ik weer met de tranen in mijn ogen. Ik verwacht nog steeds dat je op de rand van mijn bureaustoel springt om achter me te gaan zitten ronken. Wat kon jij hard spinnen. 

Ik heb de afgelopen dagen foto's zitten doorbladeren en wat ik vooral tegenkwam, was een gelukkige en geliefde kat. Hij heeft het goed gehad bij ons en daar houd ik mij maar aan vast. Zijn bijna-broertje Tybalt zal hem ook gaan missen, die twee konden niet altijd met elkaar maar eigenlijk ook niet zonder elkaar. 

Dankbaar dat hij in ons leven is geweest, maar zo verdrietig dat het zo kort is geweest. 

Oh ja

Het is al even geleden eer dat ik iets heb toegevoegd aan dit blog. En over het algemeen komt dat vaak omdat ik het gewoon vergeet, of dat het leven gewoon zijn gangetje gaat, of dat ik er gewoon even geen tijd voor gemaakt heb. En zo soms loop ik even tegen een moment aan dat het ineens toch weer duidelijk wordt dat wij met ons gezin niet "standaard" zijn. En dat is niet erg, maar ik vergeet het wel eens.

Ik vergeet het wel eens dat ons gezin heel gestroomlijnd loopt. Dat het voor ons normaal is dat wij een planbord hebben. Dat het normaal is dat onze ritmes altijd hetzelfde zijn. Dat onze huiskamer niet al te vol staat en zo prikkelarm mogelijk is zonder dat het saai wordt.

Maar vandaag was even zo'n momentje dat ik denk. "Oh ja."

De jongste twee zijn eindelijk begonnen met zwemles. Na jaren een te smalle beurs hebben gehad, te ver weg wonen van een zwembad, in de bijstand te zijn geweest et cetera, was het er nooit van gekomen. Beiden waren ze in ieder geval heel erg gemotiveerd om te gaan starten. Dat pluspuntje hadden we maar mooi alvast in de pocket.

En nu was het dan eindelijk zover. K (10) en L (6) zijn drie weken geleden begonnen met zwemles. 

L vindt alles nog erg eng, zoals je hoofd onder water doen, maar zoals het haar eigen karakter betaamd; ze luistert wel goed naar de juf. Zij heeft gewoon even wat tijd nodig, maar dat komt vast wel goed. 

K is een iets ander verhaal. Hij heeft vaak meer tijd nodig om zijn plekje te vinden in een nieuwe groep, een nieuwe setting, een nieuwe omgeving. De regels te leren kennen en zijn draai te vinden. En hij wordt snel knorrig als hij iets niet kent, of als iets net even anders gaat dan hij verwacht had. Ofwel, de eerste zwemles was nogal een dingetje. Hij heeft de halve zwemles zitten mokken in de hoek van het zwembad, omdat hij verwacht had al snel te kunnen zwemmen.

Mis, drijven moet je toch echt eerst leren. Maar K is er zo eentje die twintig stappen vooruit denkt en wilt kunnen. 

Om een voorbeeldje te geven. Vandaag met de zwemles deed de juf voor hoe je je hoofd eventjes onder water kon houden. K vindt dit natuurlijk onzin, en laat meteen zien dat hij van de ene naar de andere kant van het ondiepe bad al prima onderwater kan "zwemmen". Hoezo vijf seconden? Ik kan er wel 20! 

K is er zo eentje die je even af moet tasten. En als je de klik hebt, dan kun je heel ver met hem gaan. Zijn visie en gedachtegang achter zijn acties zijn eigenlijk nooit zonder reden. Hij weet al snel mechanieken van het een of ander uit te pluizen nog voor je er zelf over nagedacht hebt.

Echter, door zijn eerste indruk met de eerste zwemles, kwam toch weer even zijn label bovendrijven. En dan denk je weer "Oh ja!".

De coördinator kwam even praten en uitte zijn zorgen van de juf dat ze niet zeker weten of dat ze hem wel op de goede plek hebben. Dat ze niet gespecialiseerd zijn in het omgaan met "speciale kinderen".

Speciaal? Hm. 

Dat ís hij wel, maar niet zo "erg" als dat menig mens denkt.

Je hebt geen complete opleiding nodig voor dit ventje. 

Een label kan een zegen zijn, alswel dus een belemmering.

Want ik geloof dat hij dit echt wel kan, op de reguliere manier.

Dat hij het niet nodig heeft om één op één begeleiding te hebben met ons erbij.

Want hij is slim en eigenwijs genoeg om het wel te kunnen.

Dan maar een paar lessen meer, dat maakt me niet uit.

De meester geeft hem nog een kans, in overleg.

Laat maar zien wat hij kan.

Tsja.

K's hart is te bereiken, ook al is het pad smal. Hoe beter je hem kent, des te breder het pad.

En als hij weet wat hij aan je heeft, dan kom je heel ver.

Maar je moet hem alleen even leren kennen.

En ik hoop, hoop gewoon even, dat er voorbij het label gekeken kan worden.

Want ook hij zal moeten leren in het gewone dagelijkse leven te moeten gaan meedraaien.

En ik hoop gewoon dat het voor beide kanten een leermoment kan zijn. Zowel leerling als leraar. 

"Oh ja."

Rouw

Je weet pas wat het is, wanneer je het zelf van dichtbij meemaakt.

Er zijn al meerdere mensen uit mijn familie of vriendenkring me ontglipt. Dit was niet mijn eerste uitvaart die ik meemaakte, maar het was wel de eerste die het hardst bij mij binnenkwam. Mijn lieve opa is in juni overleden na een dappere strijd met de waardeloze ziekte leverkanker. Begin dit jaar was er voor ons nog niets aan de hand. In februari heeft hij nog heerlijk genoten van een stuk taart bij de verjaardag van mijn oudste zoon. Om dan vervolgens de maand erna het verwoestende nieuws te krijgen dat hij nog maar weken te leven heeft. Een tumor op zijn lever die groter was dan zijn hele lever zelf. Daar waar we altijd gedacht hadden dat hij mijn oma zou overleven, bleek hij toch degene te zijn die als eerste zou gaan. Ik was en ben er kapot van en sinds het nieuws ben ik iedere maandag bij opa en oma op visite geweest. Opa en oma waar ik al jaren kwam, die al decennia in hetzelfde huis wonen, waar ik zoveel herinneringen heb. Opa die altijd achter zijn computer zat wanneer ik langskwam en weer eens verzuchtte als mijn oma weer eens iets mafs zei. Mijn lieve opa is 78 geworden. Hij heeft meegemaakt wat hij wilde, de fanclubdag van Liverpool. Voetbalfan pur sang. Hier keek hij naar uit en toen dit gedaan was, heeft hij losgelaten. Twee dagen later is hij overleden. 

Nu ben ik niet heel goed met emoties, en heb dit nog vrij lang voor me uitgeschoven om er wat mee te doen, maar ik heb niet eerder zoveel heftige verdrietige emoties ervaren als bij zijn overlijden. Emoties zo rauw en onvoorstelbaar. Nu snap ik pas wat voor verdriet mensen ervaren als er iemand overlijdt die zo dierbaar voor hen was. Ik heb mensen zien breken onder dit verlies, machteloosheid ervaren. En dat is zo bizar. Ik wist niet dat ik het in me had om me zo verdrietig te voelen. 4 maanden later en nog als ik aan opa denk of er schiet een herinnering voorbij, kan ik in huilen uitbarsten. Ik heb er niet veel voor nodig. 

Ja, het was voor hem goed zo dat zijn lijdensweg over was, maar verdikkie, wat mis ik hem. Ik mis het om naar zijn verhalen over vroeger en zijn vakanties te luisteren. Alle gekke dingen die hij met oma gedaan heeft. Hij was onze wandelende encyclopedie en bibliotheek. Hij was het die onze familie terug bij elkaar bracht en wat ben ik hem daar dankbaar voor. 

Ik ben verrast door de impact die het heeft gehad op ons leven. Op mijn leven. Om iemand zo weg te zien glijden en om dan uiteindelijk afscheid moeten nemen. Ik was er nog niet klaar voor. Zo ontzettend niet klaar voor. Het leven gaat gewoon door. Mijn oma moest ook door. En wat is zij sterk gebleken. Ik heb zo'n bewondering voor haar. 

Ik glimlach als ik hem zie op een foto. Een verdrietige glimlach, maar ook een blije glimlach. Wetende wat ik allemaal met hem heb mogen doen. En die herinneringen, die zijn zo dierbaar, zo kostbaar. Ik zal hem niet vergeten, ook al is hij niet meer bij ons, hij leeft toch voort in onze herinneringen. 

Lieve opa, dank je voor alles wat je ons hebt gegeven.

You'll never walk alone.